Veteranen zijn alle (ex)-militairen met de Nederlandse nationaliteit die het Koninkrijk dienden in oorlogsomstandigheden. Of daarmee overeenkomende situaties, zoals vredesmissies in internationaal verband.

Terugkeer uit een inzetgebied houdt meer in dan een debriefing alleen. Hoe wordt de uitdaging van het herintreden in het burgerleven aangegaan na de ervaring van ontmenselijking. Maar ook: hoe wordt omgegaan met het gemis van onderlinge verbondenheid zoals die alleen kan worden ervaren door hen die een inzetgebied hebben meegemaakt.

Ervaren

The outside of a horse is good for the inside of man ~ Winston Churchill
The outside of a horse is good for the inside of man ~ Winston Churchill

Veteranen en paarden. Geen vreemde combinatie wanneer je kijkt naar hoe militairen en paarden van oudsher zijn ingezet op het strijdtoneel. Samen op pad. Maanden, jaren samen. De zorg voor elkaar. De afhankelijkheid van elkaar. De kameraadschap die ontstaat. Zonder woorden samenzijn omdat een blik vaak al meer dan voldoende zegt.

Niet echt anders wat de moderne militair vertelt als er gevraagd wordt naar de ervaringen over de periode die in een vreemd land is doorgebracht. Het is datgene wat als gemis wordt ervaren als hij of zij weer thuis is.

Wat nu als paarden en veteranen worden samengebracht. Zou het dan kunnen dat deze eeuwenoude band gevoelsmatig weer herstelt kan worden? De ervaring van zonder woorden weer bij elkaar zijn? Kan er dan een sensatie van welzijn en rust ervaren worden? Net als dat er was toen er kameraden in de buurt waren?

Door paarden en veteranen samen te brengen kan het gevoel van verbinding en geaccepteerd worden gestimuleerd, kan er een eerste stap worden gezet om het emotionele pantser te doorbreken waardoor er weer intimiteit met zichzelf en dus met de omgeving worden ervaren. Het zelfvertrouwen kan groeien, leiderschap over de eigen keuzes kan toenemen. Er kunnen woorden gegeven worden aan het verdriet om het verlies van onschuld, delen van het lichaam, van collega-militairen, verbroken relaties. Het delen van geest en ziel.

Iedere militair is geleerd te overleven op het slagveld. Drillmatig handelen en de wetenschap dat er altijd een kameraad in de buurt is. Discipline, vertrouwen, samen. Wanneer thuiskomen wordt gezien als het zijn in een vreemde omgeving waar de aangeleerde drills niet werken kan een overlevingsstrategie letterlijk de oplossing zijn om te overleven: vechten, vluchten, onthechten, verdoven, ontkenning en tunnelvisie. Alles wordt ingezet om als individu te overleven.

De inzet van paarden kan een gunstig effekt hebben bij het her-intreden in het gezins- en burgerleven. Equine Assisted Coaching vraagt echter van de veteraan op een radicaal andere manier naar problemen en gekozen oplossingen te kijken, verantwoordelijkheid te nemen voor en, indien daarvoor gekozen wordt, heling en herstel.

Gevoelens kunnen worden ervaren waarvan het bestaan niet meer voor mogelijk werd gehouden (zoals geluk). De interactie met de paarden kan een verlangen creëren om zich meer sociaal op te stellen en zich weer te verbinden met de omgeving. Veteranen die de mogelijkheid hebben om op regelmatige basis met de paarden te zijn ontwikkelen zo een nieuwe, eigen manier om problemen op te lossen. Acceptatie van en omgaan met emoties veroorzaakt door een eventueel trauma.

Gezin

Niet alleen de veteraan heeft onze aandacht. De impact op het gezin met een gezinslid met een trauma of aanpassingsprobleem kan erg groot zijn. Op een handige en snelle manier kan een metafoor als herinnering worden gebruikt wannneer een depressie optreedt of woede dreigt te onstaan. Er kan worden gevraagd naar wat er geleerd is met het paard in de paddock. Hierdoor kan er weer worden herinnerd aan een meer positieve manier om met opkomende emoties om te gaan.

Ik

Het werken met (oud)-militairen en veteranen gaat mij als ex-militair en veteraan aan het hart. Inmiddels heb ik de ervaring om uit een omgeving te stappen die ik kende en waar ik 'iemand was'. Buiten de poort van de kazerne was dat anders. Ik kwam letterlijk in een andere kudde terecht met andere gedragingen, andere waarden en andere waardering en waar ook de onderlinge verbondenheid lang niet zo groot is. Kameraadschap, saamhorigheid is echt anders geregeld. De paarden hebben mij opgenomen in hun kudde, onvoorwaardelijk en liefdevol. Mede hierdoor heb ik mijn weg gevonden en kon ik mij meer en beter aansluiten bij die nieuwe 'kudde' die burgermaatschappij heet. Ik heb ontdekt wat mijn essentiele kwaliteiten zijn, waar mijn verlangens naar uit gaan, waarin ik mij vrij voel en hoe ik dit gevoel kan borgen. Het maakt mij nu niet meer uit bij welke kudde ik mij aansluit want ik ken, ik weet mijn eigen waarde. En dit geeft mij rust, zelfvertrouwen. Ik gun mijn oud-collega's van de gehele Nederlandse Krijgsmacht dezelfde ervaring.

Voor het magazine EAC, uitgegeven door Educatief Centrum Keulseweg, heb ik een artikel mogen schrijven over het coachen met paarden en veteranen: Wat zou het paard nu doen?

Naar aanleiding van verdere ervaringen met veteranen mocht ik samen met Dorien van Dijk een artikel schrijven voor het blad Bit. Dit artikel is verschenen in Bit 240: Paardencoaching voor veteranen: shortcut to normal life?

Een Amerikaanse veteraan (Navy Seal) vertelt wat paarden voor hem betekenen in de documentaire A Different Journey - Full Circle

Sebastian Junger is een Amerikaans journalist en documentairemaker. Hij heeft een jaar met een peleton opgetrokken in de Korengal Vallei, toentertijd de dodelijkste vallei van Afghanistan. Er zijn 2 documentaires van deze periode gemaakt: Restrepo en Korengal. In het artikel How PTSD Became a Problem Far Beyond the Battlefield benadert Sebastian Junger de oorlogsveteraan van een meer antropologies perspektief.

Interview (TedTalk) met Sebastian Junger over het onderwerp: Why Veterans Miss War